บทความ

โรคธาลัสซีเมีย : โรคทางพันธุกรรมที่ควรรู้ก่อนวางแผนมีบุตร

รูปภาพ
โรคธาลัสซีเมีย (Thalassemia) เป็นโรคโลหิตจางทางพันธุกรรมที่พบได้บ่อยในคนไทย เกิดจากความผิดปกติของยีนที่ควบคุมการสร้างฮีโมโกลบิน ซึ่งเป็นโปรตีนสำคัญในเม็ดเลือดแดง ที่ทำหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกาย ผู้ที่เป็น พาหะ ของโรคมักไม่มีอาการผิดปกติ หรือมีอาการเพียงเล็กน้อย จึงอาจไม่ทราบว่าตนเองมียีนแฝงอยู่ และสามารถถ่ายทอดยีนดังกล่าวไปยังบุตรได้ หากทั้งพ่อและแม่เป็นพาหะของโรคเดียวกัน มีโอกาสที่บุตรจะเป็นโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรงได้ ธาลัสซีเมียเกิดจากอะไร โรคธาลัสซีเมีย เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสายโปรตีนโกลบิน ทำให้ร่างกายสร้างฮีโมโกลบินได้ผิดปกติ ส่งผลให้เม็ดเลือดแดงแตกง่าย อายุสั้นกว่าปกติ และนำไปสู่ภาวะโลหิตจางเรื้อรัง โรคสามารถแบ่งได้เป็นหลายชนิด เช่น อัลฟาธาลัสซีเมีย (Alpha Thalassemia) เบต้าธาลัสซีเมีย (Beta Thalassemia) ฮีโมโกลบินอี (Hemoglobin E) อาการของโรคธาลัสซีเมีย ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงอาจพบอาการดังต่อไปนี้ - ซีด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย - ตัวเหลือง ตาเหลือง - ตับและม้ามโต - การเจริญเติบโตช้ากว่าปกติ - จำเป็นต้องได้รับเลือดเป็นประจำ ในขณะที่ผ...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม

การตรวจพันธุกรรม เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยวิเคราะห์เรื่องใดบ้าง

รูปภาพ
ปัจจุบันแนวคิดด้านการแพทย์กำลังเปลี่ยนจากการรักษาแบบเดียวกันสำหรับทุกคน ไปสู่การดูแลสุขภาพแบบเฉพาะบุคคล ซึ่งอาศัยข้อมูลทางพันธุกรรมของแต่ละบุคคลในการวางแผนดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม การตรวจพันธุกรรม เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยวิเคราะห์ความแตกต่างของยีนในแต่ละคน เพื่อประเมินความเสี่ยงของโรคบางชนิด รวมถึงศึกษาการตอบสนองต่อยา สารอาหาร และปัจจัยด้านสุขภาพอื่นๆ ที่อาจส่งผลต่อร่างกายในระยะยาว ปัจจุบันมีห้องปฏิบัติการหลายแห่งที่ให้บริการตรวจวิเคราะห์พันธุกรรมด้วยเทคโนโลยีมาตรฐานสากล โดยใช้เครื่องมือที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลทางพันธุกรรมได้อย่างละเอียด ช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ และผู้รับบริการเข้าถึงข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการวางแผนสุขภาพในอนาคต หนึ่งในแนวโน้มที่ได้รับความสนใจ คือ การนำข้อมูลพันธุกรรมมาใช้ประกอบการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน เช่น การประเมินความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) การวางแผนโภชนาการ และการเลือกแนวทางการดูแลสุขภาพให้เหมาะสมกับลักษณะทางชีวภาพของแต่ละบุคคล นอกจากนี้ การตรวจพันธุกรรมยังมีบทบาทสำคัญในงานวิจัยทางการแพทย์ และการพัฒนาองค์ความรู้ด้านชีววิทยาระดับโมเลกุล ช่วยสนับสนุนการศึก...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม

ทำไมบางคนกินเหมือนกัน แต่อีกคนป่วยง่ายกว่า?

รูปภาพ
เคยสงสัยไหมว่า ทำไมบางคนกินของหวานบ่อย แต่สุขภาพยังดูแข็งแรง ในขณะที่บางคนพยายามดูแลตัวเอง ออกกำลังกาย และควบคุมอาหารแล้ว แต่กลับยังมีปัญหาสุขภาพตามมาอยู่เรื่อยๆ หลายครั้งคำตอบอาจไม่ได้อยู่แค่ “พฤติกรรมการใช้ชีวิต” แต่อาจเกี่ยวข้องกับ “ พันธุกรรม ” หรือ DNA ที่แตกต่างกันของแต่ละคนด้วย ปัจจุบัน เทคโนโลยีทางการแพทย์เริ่มให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพแบบเฉพาะบุคคลมากขึ้น เพราะร่างกายของแต่ละคนไม่ได้ถูกออกแบบมาเหมือนกันทั้งหมด บางคนอาจมีแนวโน้มเสี่ยงโรคบางชนิดมากกว่าคนทั่วไป หรือมีการตอบสนองต่ออาหาร ยา และการใช้ชีวิตแตกต่างกันโดยที่ตัวเองไม่เคยรู้มาก่อน พันธุกรรมเกี่ยวข้องกับสุขภาพอย่างไร? ภายในร่างกายของเรามี DNA ซึ่งเป็นเหมือนคู่มือสำคัญของร่างกาย ทำหน้าที่เก็บข้อมูลทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูก ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้กำหนดแค่ลักษณะภายนอก เช่น สีผิวหรือรูปร่างเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อความเสี่ยงของโรคบางชนิดอีกด้วย ตัวอย่างเช่น บางคนอาจมีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน โรคหัวใจ หรือมะเร็งบางชนิดมากกว่าคนทั่วไป แม้ว่าปัจจุบันจะยังไม่มีอาการใดก็ตาม ขณะที่บางคนอาจมีระบบเผาผลาญที่แตกต่าง ทำให้น้ำหน...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม

ระวังภูมิแพ้ในสัตว์เลี้ยง

รูปภาพ
ปัจจุบันสัตว์เลี้ยงอย่างสุนัข และแมวมีแนวโน้มเป็น “โรคภูมิแพ้” มากขึ้น โดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงที่อยู่ในเมือง อยู่ห้องแอร์ หรือสัมผัสฝุ่นและมลภาวะเป็นประจำ หลายคนอาจคิดว่าอาการคัน เกา ขนร่วง หรือเลียเท้าบ่อยเป็นเรื่องปกติ แต่ความจริงแล้วอาจเป็นสัญญาณของโรคภูมิแพ้ ที่กำลังส่งผลต่อสุขภาพของสัตว์เลี้ยงอยู่ก็ได้นะคะ ภูมิแพ้ในสัตว์เลี้ยงคืออะไร? โรคภูมิแพ้ในสัตว์เลี้ยง คือ ภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นมากเกินไป ไม่ว่าจะเป็นอาหาร ฝุ่น ไรฝุ่น เกสรดอกไม้ เชื้อรา หรือแมลงบางชนิด ส่งผลให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง โดยเฉพาะบริเวณผิวหนังและระบบทางเดินหายใจค่ะ อาการที่พบได้บ่อย เช่น - คันตามตัว เกาบ่อย - เลียอุ้งเท้าหรือกัดผิวหนังตัวเอง - ผิวแดง อักเสบ มีผื่น - ขนร่วงเป็นหย่อม - หูอักเสบเรื้อรัง - มีกลิ่นตัวแรงผิดปกติ - น้ำตาไหล จาม หรือหายใจครืดคราดในบางราย ประเภทของภูมิแพ้ในสัตว์เลี้ยง มีอะไรบ้าง? 1. ภูมิแพ้อาหาร    เกิดจากการแพ้โปรตีนหรือส่วนผสมบางชนิด เช่น เนื้อไก่ นม วัว หรือธัญพืชบางประเภท อาจทำให้เกิดทั้งอาการทางผิวหนัง และระบบทางเดินอาหาร 2. ภูมิแพ้สิ่งแวดล้อม    เป็...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม

สเต็มเซลล์คืออะไร? เจาะลึกนวัตกรรมชะลอวัย และแนวทางการเลือกคลินิกสเต็มเซลล์ในกรุงเทพฯ

รูปภาพ
เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ร่างกายของเราย่อมมีการเปลี่ยนแปลง เซลล์ที่เคยทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพเริ่มเสื่อมถอย ส่งผลให้เกิดริ้วรอย ความเหนื่อยล้าเรื้อรัง และความเสี่ยงต่อโรคความเสื่อมต่างๆ  ในอดีตเราอาจมองว่าความชราเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ในปัจจุบัน ความก้าวหน้าทาง "เวชศาสตร์ฟื้นฟู (Regenerative Medicine)" ได้เปิดประตูบานใหม่ที่ช่วยให้เราไม่เพียงแค่อายุยืนขึ้น แต่ยังมีคุณภาพชีวิตที่ดี ​หนึ่งในนวัตกรรมที่เป็นหัวใจสำคัญของการฟื้นฟูร่างกายจากภายในคือ "เซลล์บำบัด" ค่ะ ​สเต็มเซลล์คืออะไร?  ​สเต็มเซลล์ (Stem Cells) หรือเซลล์ต้นกำเนิด คือ เซลล์ชนิดพิเศษที่เป็นเสมือน "จุดเริ่มต้น" ของเซลล์ทุกชนิดในร่างกายมนุษย์ มีคุณสมบัติโดดเด่น 2 ประการที่เซลล์ทั่วไปไม่มี ได้แก่ :  1.) การแบ่งตัวเพิ่มจำนวนตัวเอง  สามารถแบ่งตัวสร้างสเต็มเซลล์ใหม่ที่มีลักษณะเหมือนเดิมทุกประการได้แบบไม่จำกัด ​2.) การเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์ชนิดอื่น สามารถพัฒนาและเปลี่ยนรูปร่างไปเป็นเซลล์เฉพาะเจาะจง เพื่อทำหน้าที่ต่างๆ ในอวัยวะเป้าหมาย เช่น เซลล์ผิวหนัง เซลล์หลอดเลือด เซลล์ประสาท หรือเซลล์กระดูก...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม

ชะลอวัยสุนัข ไม่ใช่แค่เรื่องอายุ แต่คือการดูแลคุณภาพชีวิตระยะยาว

รูปภาพ
หลายคนเริ่มสังเกตว่าน้องหมาที่เคยวิ่งเล่นทั้งวัน เริ่มเหนื่อยง่าย นอนมากขึ้น เดินช้าลง หรือบางตัวเริ่มมีปัญหาข้อ กระดูก และกินอาหารได้น้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงตามวัย ที่เกิดขึ้นได้กับสุนัขทุกตัวได้ค่ะ ปัจจุบันเจ้าของสัตว์เลี้ยงจำนวนมากจึงเริ่มให้ความสำคัญกับ “การชะลอวัยในสุนัข” เพื่อช่วยให้น้องมีสุขภาพแข็งแรง และใช้ชีวิตได้สบายขึ้นในระยะยาวค่ะ สัญญาณว่าสุนัขอาจเริ่มเข้าสู่ช่วงวัยสูงอายุ อาการบางอย่างอาจค่อยๆเกิดขึ้น จนเจ้าของไม่ทันสังเกต เช่น เดินช้าลง หรือไม่ค่อยอยากวิ่งเล่น ลุกนั่งลำบาก นอนเยอะขึ้น น้ำหนักเปลี่ยนง่าย ขนเริ่มบางหรือหยาบ เบื่ออาหารบางมื้อ ฟื้นตัวช้าหลังออกกำลังกาย การดูแลแบบชะลอวัย ช่วยอะไรได้บ้าง? การชะลอวัย ไม่ได้หมายถึงการทำให้สุนัข “อายุหยุด” แต่เป็นการดูแลร่างกายให้เสื่อมช้าลง และช่วยลดโอกาสเกิดโรคเรื้อรังในอนาคต เช่น ดูแลข้อและการเคลื่อนไหว, ควบคุมน้ำหนัก, เสริมสุขภาพผิวหนังและขน, ดูแลระบบภูมิคุ้มกัน, ช่วยให้กินอาหาร และนอนหลับได้ดีขึ้น หลายคนอาจเริ่มจากการปรับอาหาร เพิ่มการออกกำลังกายเบาๆ หรือพาไปตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อ...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม

โรคพันธุกรรมที่พบได้น้อย ความเสี่ยงที่หลายคนไม่เคยรู้ แต่ส่งผลต่อชีวิตทั้งครอบครัว

รูปภาพ
ในโลกของโรคทางการแพทย์ มีโรคจำนวนหนึ่งที่ไม่ได้พบได้บ่อยเหมือนไข้หวัด หรือเบาหวาน แต่กลับส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และครอบครัว โรคเหล่านี้ถูกเรียกว่า “โรคพันธุกรรมหายาก” หรือ Rare Genetic Diseases ซึ่งหลายโรคอาจใช้เวลาหลายปีกว่าจะตรวจพบ และบางโรคยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด สิ่งที่น่ากังวล คือ โรคพันธุกรรมจำนวนมากสามารถส่งต่อจากพ่อแม่สู่ลูกได้ แม้ว่าผู้ปกครองจะดูแข็งแรง และไม่มีอาการผิดปกติใดๆ มาก่อนก็ตามค่ะ โรคพันธุกรรมหายากคืออะไร? โรคพันธุกรรมหายาก คือ โรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนหรือโครโมโซม ซึ่งอาจส่งผลต่อระบบต่างๆ ของร่างกาย เช่น ระบบประสาท กล้ามเนื้อ หัวใจ ภูมิคุ้มกัน หรือการเผาผลาญสารอาหาร ตัวอย่างโรคพันธุกรรมที่พบได้น้อยและรักษายาก เช่น กลุ่มโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงทางพันธุกรรม, โรคเมตาบอลิซึมหายากในเด็ก, โรคทางระบบประสาทที่เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน, โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด หรือ โรคเลือดบางชนิดที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม หลายโรคอาจเริ่มแสดงอาการตั้งแต่วัยเด็ก แต่บางโรคอาจซ่อนอยู่เป็นสิบปี ก่อนจะเริ่มมีอาการเมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ได้ค่ะ ทำไมโรคพันธุกรรมบางโรคถึงร...
แสดงความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม